تبلیغات
بانوی امروز در حریم حجاب و نماز


 
اوقات شرعی
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
این مقاله با آیه ای از قرآن سوره مؤمنون درباره نجات رهایی نمازگزارانی كه با خضوع و خشوع نماز را بجا می آورند و در جنب آن از لغو اعراض، و زكات را هم میپردازند، شروع و همچنین به روایتی از رسول الله اشاره شده، آنگاه مقدمه ای در بیان سیر تكاملی موجودات جهان هستی، تكامل تكوینی و تحصیلی قابلیت تأثیرگذاری و تأثیرپذیری انسان از عوامل مختلف نوشته شده، سپس به نقش عرفانی نماز در روح انسانها با توجه به آیات و روایات و چگونگی انبعاث روح خلق به وسیله نیت در نماز و جایگاه آن در رابطه با مبدأ هستی و صفات برجسته نمازگزاران حقیقی اشاره شده و سرآغازین نماز با یاد خدا و نظر دانشمندان در نقش آرامشآن در افراد جامعه به رشته تحریر درآمده، آنگاه اینكه تفهیم اسرار نماز به دانشجویان چه تأثیری در آنها خواهد داشت، باتوجه به شواهد و قراین علمی و عملی پرداخته شده است. سپس فرق خواندن نماز با اقامه آن و بررسی قرآن كریم در استفاده از كلمات «اقیموالصلاه» و «یقیمون» صورت گرفته، همچنین به بررسی نماز در ادیان گذشته و شواهد آن از قرآن مجید و توصیه هایی كه به انبیاء الهی در این مورد شده، پرداخته شده و جلوه خاصی كه نماز در تمام ادیان داشته با شواهدی از قرآن بیان گردیده است و به توصیف 72 گانه اشاره و نمونه ای چند از آن یادآوری گردیده و به نقش مذهب و مراسم مذهبی در برابر ناهنجاریهای اجتماع با توجه به قراین حالیه و مقالیه اشاره گردیده و از هم قرین بودن نماز با زكات در قرآن پرداخته شده و شواهدی از آیات ذكر و نتیجه گیری كلی به عمل آمده است....
در ادامه می توانید خلاصه ای از این مقاله را مطالعه نمایید....
تكامل تكوینی شامل تمام موجودات از جمادات گرفته تا انسانها بلكه بالاتر از آن حتی ملایكه را هم شامل میشود و هركدام به طور طبیعی به نحوی از انحاء باتوجه به ساختمان وجودیشان درخط سیر هستی خود به حركت تكاملی خویش ادامه میدهند. مثلاً نبات رشد و نمو كرده. آخرین مراحل كمال خود را طی نموده و به ثمر میرسد مورد استفاده قرار میگیرد. حیوانات رشد تكاملی خود را از بدو تولد، بلكه از نطفه شروع و در طی دوره كمال خویش به انتهای درجه میرسد و این تكامل بدون اراده نباتات و حیوانات به طور تكوینی به راه خود ادامه داده و به مرحله پایانی میرسد. اما در وجود انسانها بخشی از این تكامل بدون اراده انسان است، مانند تبدیل نطفه به علقه و مضقه تا مراحل خلقت و رشد جسمی. بنا به قول مولوی: • از جمادی مردم و نامی شدم مردم از حیوانی و آدم شدم بار دیگر چون بمیرم از بشر بار دیگر از ملك پران شوم آنچه اندر وهم ناید آن شوم • از نما مردم ز حیوان سر زدم پس چه ترسم كی ز مردن كم شدم تا برآرم از ملائك بال و پر آنچه اندر وهم ناید آن شوم آنچه اندر وهم ناید آن شوم بنابراین تكامل طبیعی موجودات خود بخود پیش میرود اما انسان كه اشرف مخلوقات و دارای عقل و شعور و اختیار میباشد و این عاقل و مختار بودن وی را وامیدارد كه بعد دیگری از تكامل خود را با اراده خویش از طریق تحصیل كمالات و صیقل روح انسانی در اثر تأثیر و تأثر اجتماعی دینی، فرهنگی، سیاسی و... به دست آورد، لذا در این خط سیر اختیاری تمام عوامل مادی و معنوی همانند محیط خانوادگی، زندگی اقوام، رسومات محلی، اجتماع، مذهب، طرز تفكر، تأمل در طبیعت، نیایش و مانند اینها مؤثر خواهد بود، منتهی برخی تأثیرش بیشتر از دیگران است.

از طرفی چون وجود انسان قابلیت تأثیرپذیری از عوامل طبیعی و غیرطبیعی را دارد و از تمام عوامل به نوبه خود تأثیرپذیری داشته و در همنوعان دیگر جنبه تأثیرگذاری دارد، لذا در مسیر حركت تكاملی خود تا اندازه قابل توجهی متخلق به اخلاق حسنه كسانی باشد كه در محیط خانوادگی، زندگی علمی و سیاسی سرآمد دیگران هستند و در مسیرحركتی كه به سوی كمال است كمتر اتفاق میافتد كه كجروی پیشه كنند آنهم میتوان گفت در اثر عواملی دیگر است. در میان همه عوامل تأثیرگذارنده میتوان عامل مذهب و دین و نیایش را در تكوین آرامش روحی انسان كه سبب سعادت و تكامل وی است را بیشتر از سایر عوامل دانست و در میان افراد جامعه هم قشر دانشجو را با توجه به اینكه در قله هرم فرهنگی جامعه قرار دارند بیش از دیگران در نظر گرفت چون این قشر جوانترین افراد و تیزبینترین آنها از هر لحاظ میباشند، مصالح و مفاسد اجتماعی را بزودی درك و در برابرش واكنش نشان میدهند و اگر نماز را با فلسفه وجودی و مفاهیم اصلی آن درك كنند و به جا آورند میتوان به این نتیجه رسید كه به طور قطع در تجلی روحی آنان تأثیر قابل توجهی خواهد داشت و در بازسازی معنوی آنان بیش از دیگران تكامل ایجاد خواهد نمود. از آنجایی كه نماز یك نیایش و تجلیگاه انسانها است و در تمام ادیان با خط سیر معنوی و روحی انسانها پیوند ناگسستنی دارد، لذا برای نیل به اهداف عالیه سعادت و تكامل، بهترین روش مذهبی میباشد. نماز و نقش عرفانی آن در روح و جان انسانها نماز كه برترین شعار همه انبیا در ادیان الهی است در مكتب ارزشمند و انسان ساز اسلام سمبل عبادات و به عنوان دیانت و ملیت اسلامی معرفی شده تا آنجایی كه پیغمبر عظیم الشأن اسلام در میان سایر عبادات با جمله قرة عینی فی الصلاة آن را نور چشم خود و در استحكام دین با لفظ: الصلوة عمودالدین به منزله ستون خیمه معرفی فرموده است و با این فرمایش: ان قبلت قبل ما سواها قبولی بقیه اعمال را در گرو پذیرش نماز دانسته و در بسیاری از احادیث نماز به عنوان پیمان خدایی است، نماز همانند قطبنمایی است كه كشتی وجود انسان را در میان طوفان دریای متلاطم گناهان و مادیت به ساحل نجات رهبری میكند، نماز حركت خاص معنوی است نه تنها در مقوله كیف و... بلكه در جوهر هستی نمازگزار و عمق وجود او تأثیر بسزایی دارد و در ساختار وجود معنوی نقش مهمی را ایفا میكند، زیرا صحت آن بستگی تام به نیت دارد و نیت هم انبعاث روح از خلق به خداست و اوج راز نماز كمال انقطاع و فنا فی الله و وصول به معبود یكتاست چنان چه برخی از بزرگان فرمودهاند: با توجه به اینكه نماز مشعر به وصل و رابطه مستقیم با معبود است، لذا هر مرتبهای از آن اثر مناسب آن مرحله را دارد، در این رابطه حقیقی ممكن است نوك شكسته پیكان را از پای نمازگزار واقعی در حالت سجود درآورند و او احساس نكند و در حالت دیگر ناله حزین مستمندی را در حال ركوع بشنود و انگشتر قیمتی خویش را به وی عطا فرماید.

جمع این دو حالت از نظر ظاهری بسی دشوار و به عقیده عدهای غیرممكن بهنظر میرسد. ولی این قضیه حیرت انگیز از نظر اسرار نماز و نمازگزاری كه فلسفه اصلی آن را با دیده حقیقت بین درك كرده است كاملاً سهل و آسان میباشد. نماز ره آورد وحی خداوندی است و راز آن در خرق همه حجابهای بین عابد و معبود نهفته است و اساس آن بر تسبیح و تنزیه حق. شروعش به نام او و پایانش هم به یاد اوست. نماز براق عروج و رفرف وصول است و نقشه كمال تجلیات جمال كبریایی كه نمازگزار را از حضیض ذلت به اوج عزت میرساند. نمازگزار واقعی در برابر تیرهای بلا كه همانند باران از هر طرف به سویش باریدن گرفته در بحرانیترین موقعیت با معبودش راز و نیاز دارد و این دقایق را بهترین لحظات عمرش میشمارد.

نماز تأثیری در روح انسانهای وارسته ایجاد میكند كه چیز دیگری نمیتواند جایگزین آن باشد، بنابراین در مكتب اسلام ترك آن از گناهان كبیره شناخته شده و به هیچ وجهی در هیچ حالتی تركش جایز نیست. اسرار آغازین نماز با یاد خدا در اینكه نماز با نام و یاد خدا آغاز و نام او پایان میپذیرد میتوان گفت اسرار زیادی نهفته است و ارزشهای معنوی فراوانی وجود دارد از جمله اینكه یاد خدا مرتكبین گناه را هشدار داده و آنها را از زشتیهای باز میدارد و بخش مهمی از ناهنجاریهای اجتماعی را نیز از بین میبرد لذا شروعش با تكبیر یعنی بزرگ شمردن معبود است و ستایش او و استعانت از خداوند برای هدایت به راه راست و اعتراف به بندگی به زبان نمازگزار بیانگر نكته مهمی است كه روح نمازگزار به مبدأ عالی معطوف و در افكار و جسم جانش تأثیر بهسزایی دارد و یكی از مهمترین اصلی كه در نماز جلب توجه میكند طهارت ظاهری و باطنی نمازگزار است، بهطوری كه از نظر فقهی باید لباس، بدن، مكان و محیط نمازگزار پاك باشد و تداوم این پاكیزگی در وجود نمازگزار ملكهای ایجاد میكند و رفته رفته صفاتی را پدید میآورد كه به اصطلاح امروزی برای صاحبش پلیس درونی محسوب و خود بخود از پلیدیها دور نگه داشته میشود حتی از پلیدیهای اجتماعی نیز مصون میماند و دیگران را نیز ارشاد میكند (اللهم وفقنا لما تحب و ترضی) نظریه چند تن از دانشمندان در مورد نماز و نیایش تجربه ثابت كرده است نماز و نیایش در افكار و رفتار دانشمندان كه توجه خاص دارند بیشتر از دیگران اثر بخش است به نمونه های چند از گفتار دانشمندان توجه میكنیم: دكتر هانری لینك روانشناس معروف چنین میگوید: در تجربه تحقیقاتی طولانی خود در اجرای آزمایشات روانی روی افراد به موضوع پی بردم، اصولاً كسانی كه با دین و نیایش سروكار دارند و به عبادت میپردازند آن چنان شخصیت قوی و نیرومند پیدا میكنند كه هیچگاه یك فرد بی دین نمیتواند آن را به دست آورد.

دكتر توماس هامیلوپ میگوید: من به عنوان یك پزشك میگویم بهترین وسیله ایجاد آرامش در روان و اعصاب انسان كه من تاكنون شناخته ام نماز است. پروفسور والتر كوفمان استاد دانشگاه بریستول انگلستان چنین میگوید: هنگام ستایش و نیایش به درگاه خداوندی در وجود آدمی چنان صمیمت اخلاقی بوجود میآید كه در تمام حالات معمولی در طول زندگی امكانپذیر نیست. مهاتما گاندی رهبر بزرگ هند و نجات دهنده آن سرزمین از استعمار انگلیس میگوید: دعا و نماز زندگی مرا نجات داد، اگر در زندگی توانستم بر نومیدیها چیره شوم و پیروزی به دست آورم بهخاطر دعا و نماز بود به همان اندازه كه برای بدن غذا ضرورت دارد دعا و نماز هم برای روح انسانی بلكه بیشتر از آن لازم است. لقمان حكیم در حكمتهای خود به فرزندش توصیه به نماز را در رأس همه حكمتهایش قرار میدهد. هراس لیف دانشمند اروپایی میگوید: من بسیاری از معابد و كلیساها را دیده ام كه در آنجاها مساوات وجود ندارد طبیعتاً معتقد بودم همین روش در مساجد مسلمانان نیز حكمفرما خواهد بود، اما هنگامی كه در روز عیدفطر در مسجدی در لندن ملاحظه كردم كه عالیترین نوع مساوات در میان مسلمانان وجود دارد، زیرا در عالیترین نیایش مسلمانان شخصیتهای عالی و دانی بدون تشریفات در كنار هم در صفوف منظم مشغول عبادتند و هیچ كس از ایستادن در كنار هم برای نماز ناراحت نیست بلكه همه در پیشگاه خداوند برای عبادت باهم برابرند هنگامی كه امام جماعت مسجد مسلمانان به من گفت به عقیده مسلمانان همه انبیاء بر حق هستند و كتابهایشان از جانب خداوند است گمان كردم من بد شنیدم، زیرا این نخستین بار بود كه از یك رهبر دینی چنین سخن میشنیدم ولی از آن به بعد جای شكی برایم باقی نماند كه دین اسلام صلاحیت رهبری جهانیان را دارد. دكتر كارل در اسرار و فواید نماز میگوید: نماز به آدمی نیرویی برای تحمل غمها، مصائب، گرفتاریها میبخشد، انسان را امیدوار میسازد و قدرت ایستادگی و مقاومت در برابر حوادث بزرگ به او میدهد. (3) دهها بلكه صدها از این اظهارنظرهای دانشمندان در لابلای كتب مختلف دیده میشود كه همه آنها دلیل بر عظمت و بزرگی نماز و نمازگزار است. تفهیم اسرار نماز به دانشجویان و تأثیر آن در بازسازی معنوی آنان گفتنی است در این زمان كه عشقهای ناپاك و دنیوی و مجازی در قالبهای مختلف در لباس نوگوایی و تجدد نمود یافته است تا ریشه معرفت و مجاهدت، طهارت آسمانی را بخشكاند قهراً باعث انحراف افراد بخصوص جوانان خواهد بود. بنابراین جوان پرجوش و خروش و آكنده از استعداد بخصوص «قشر دانشجو» را نمیتوان جز از طریق كشش مغناطیسی عظیم عشق پاك به صراط حقیقت فراخواند، عشقی كه آسمانی، ملكوتی و قلبی باشد، نه زمینی، نفسی و شهوانی. عشقی كه ره آورد آن منبعث از باطن و حقیقت دلنواز دین باشد و باشعاع كمال مطلق و تجلی ذات حق كه دل جوانان را روشن سازد تا انسانی كامل پرورش یافته و در جوامع بشری منشأ اثر باشد. علی علیه السلام میفرماید: ادبوا و لادكم لیغر زمانكم فرزندانتان را برای زمانی غیر از زمان خودتان تربیت كنید بنابراین باید در تربیت فرزند نهایت كوشش را انجام داد. بنا به عقیده اكثر دانشمندان در آموزش و گرایش نسل جوان سه عنصر اصلی را میتوان محور قرار داد: 1) محیط خانوادگی 2) محیط مدرسه و دانشگاه 3) رسانههای گروهی و درمیان آنها رفتار و كردار استادان نقش عمدهای ایفا میكند، استاد میتواند با ایجاد احساسات خوشایند در انجام فرایض مذهبی و بازگو كردن فلسفه اصلی وجود نیایش و مذهب فضایی را برای بازسازی معنوی طبقه دانشجو باز كند و آنها را در نگرش به ارزشهای معنوی راهنمایی كند تا كنكاش بیشتری داشته باشند و آنها را به درك مطالب اصلی و فلسفه عبادت و ستایش وادار نماید زیرا نمازی كه بر اساس طهارت قلب و مبتنی بر معرفت روحانی باشد نجاتگر نسل امروز است، آری نماز حقیق و در رأس سجده واقعی معراج روح به عوالم غیب و شهود است. نماز راستین همانند نخ تسبیح است كه در تمام دانههای آن جاری است، یعنی نماز در مسائل گوناگون فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، مادی، معنوی و... گره خورده است، سجده الهام آور عجایب آسمان عشق قلبی و جاذبه روحانی است، سجده سوزش است سازش، سجده كوشش است و بینش، تجلیگاه جمال حق، با توجه به نیاز بشر امروزی بالاخص قشر دانشجو به معنویت و عرفان و درك حقایق جایگاه نماز و سجده در نیل به این هدف نقش تمركز و حضور قلب و تحقیق كمالات والای انسانی غیرقابل انكار میباشد. زیرا سیر تكاملی دین از زمان حضرت آدم با دستور خداوندی خطاب به ملائكه فقعوا له ساجدین شروع و با آیه شریفه الیوم اكملت لكم دینكم به اوج خود رسید. گرچه تقابل و تضاد حق و باطل در هر جامعه در هر برههای از زمان به شكلی نمود پیدا میكند اما با وجود تمام این موانع میتوان ادعا كرد اگر نمازگزار به فلسفه وجودی نماز واقف باشد در همه اعصار پیروز خواهد شد.

البته باید توجه داشت كه خواندن نماز با اقامه فرق دارد، خواندن یعنی قرائت ظاهری و بیان الفاظ و اذكار نماز با حفظ آداب شرعیه آن، ولی اقامه نماز كه در آیات قرآنی با بیان اقیموالصلاة... و یقیمون الصلاة و یؤتون الزكاة... و مانند اینها تعبیر آورده شده حاكی از این است كه در ادای الفاظ و اذكار نماز مضافاً بر شرایط صحت آن برپایی آن باید بر مبنای بصیرت و شناخت عصاره و حقیقت نماز باشد و این چنین نماز است كه پاسخگوی كامل به عالیترین نیاز انسانهای باشعور و مؤثرترین نقش را در تربیت روحی انسانها ایفا میكند كه دانشجو نمونه بارز آن در اجتماع خودش است. نماز در ادیان گذشته از دیدگاه قرآن قرآن كریم كه منبع اصلی وحی و پیام الهی به پیغمبر اسلام است دارای اصول مسائل و احكام عبادات، معاملات، اخلاقیات و... میباشد كه در مورد بیان جزئیات آنها به مناسبتهای مختلف در عرض 23 سال نبوت پیامبر بزرگوار اسلام آیات مزبور نازل و ابلاغ گردیده و جای ابهامی در هیچ كدام از احكام باقی نمانده است، از جمله نماز این بهترین نردبان قرب الهی، چشمه جوشان خیر و بركت، شستوشو دهنده روح انسانی و برترین شعار همه انبیاء الهی حدوداً 150 آیه شریفه و بیش از 200 حدیث در احادیث ائمه را بخود اختصاص داده و از این آیات تقریباً بیش از 84 آیه با لفظ صلاة و مشتقات آن گاهی بهصورت اخباری و انشایی یقیمون الصلاة و یؤتون الزكاة و هم راكعون (4) بیانگر عظمت و ابهت این بزرگترین شعائر اسلام بلكه شعار همه ادیان است. نماز در تمام ادیان جلوه خاصی داشته و با خلقت بشر آغاز شده وقتی كه خداوند با خطاب به ملائكه: فاذا سویته و نفخت فیه من روحی فقعواله ساجدین (5) حضرت آدم را مسجود ملائكه قرار میدهد و بدین صورت ستایش و نیایش با خلقت آدم خاكی شروع میشود. حضرت ابراهیم(ع) طبق دستور الهی زن و فرزندش را در منطقه غیر ذی زرغ اسكان میدهد ربنا انی اسكنت من ذریتی.. الی ربنا لیقیمواالصلاة فاجعل افئدة من الناس... الا´یه (6) و بدین وسیله برای خود و فرزندش توفیق اقامه نماز را از خداوند خواستار است. در مورد اسماعیل صادق الوعد كه یكی از انبیاء الهی است خداوند ضمن ستایش از آن بزرگوار بهعنوان اینكه وی خانوادهاش را به برگزاری نماز دستور میدهد چنین میفرماید: واذكر فی الكتاب اسماعیل انه كان صادق الوعد و كان رسولاً نبیاً و كان یأمرأهله بالصلاة و الزكاة و كان عند ربه مرضیاً (7) قوم شعیب هنگامی كه در برابر خواسته او مبنی بر ترك بتپرستی روبهرو میشوند با لحن اعتراضآمیز به او میگویند آیا نماز تو دستور داده كه ما پرستش بتهایی را كه مدتها پدران ما به آنها عبادت كرده اند ترك كنیم قالوا یا شعیب اصلاتك تأمرك ان نترك ما یعبد آبائنا (8) از این بیان قرآن چنین استنباط میشود كه نماز در دین همه انبیاء الهی بوده حتی میتوان گفت آنهایی كه پیروی از پیامبران نداشتند و بتها را ستایش میكردند در اعتقاداتشان نوعی نیایش میدانستند. هنگامی كه در طور سینا در وادی مقدس طور خداوند به موسی(ع) دستور «فاخلع نعلیك» میدهد و او را به نبوت برمیگزیند، نخستین دستور پس از گزینش به نبوت، اقامه نماز را اعلام میدارد و با بیان: اننی انا الله لا اله الا انا فاعبدنی و اقم الصلاة لذكری (9) و همچنین بافرمان: و امر اهلك بالصلاة و اصطبرعلیها... الا´یه (10) دستور اقامه نماز به خانوادهاش هم صادر میشود. لقمان حكیم خطاب به فرزندش او را به اقامه نماز فرا میخواند: یا بنی اقم الصلاة و امر بالمعروف... الا´یه (11) حضرت ذكریا هنگامی كه از خداوند میخواهد فرزندی به او عطا فرماید مژده قبولی دعایش را ملائكه به او میدهند كه ذكریا در محراب عبادت مشغول راز و نیاز بوده است: فنادته الملائكه و هو قائم یصلی فی المحراب... الا´یه (12) حضرت عیسی مسیح(ع) وقتی كه در گهواره به سخن در میآید و با بیان: قال انی عبدالله آتانی الكتاب و جعلنی نبیا و جعلنی مباركا این ما كنت و اوصانی بالصلاة و الزكاة ما دمت حیا (13) با منطق رسا هم بندگی خویش را اعلام میكند و هم نبوت و اقامه نماز و ادای زكات را تا زنده است بیان میفرماید. همچنین به مریم بتول خطاب میشود: یا مریم اقنتی لربك و اسجدی و اركعلی مع الراكعین (14) سجده برای خدا و نیایش و ركوع جزء برنامه او قرار میگیرد. این آیات و آیات دیگر در قرآن مجید حاكی از این است كه نماز از نخستین روز خلقت آدم ابوالبشر در تمام ادیان الهی بوده و تكمیلآن در دین اسلام به اوج خود رسیده است. علاوه بر تشریع نماز در ادیان حقه الهیو در ادیان دیگر نیز نماز و نیایش وجود دارد. حتی بتپرستان هم كارهایی را بهعنوان عبادت و راز و نیاز در برابر بتها انجام میدهند. بهطوری كه در گزارش تلویزیونی كه مراسم عبادت قبالی بتپرست بسیار كهن را در حاشیه رود زرد چین نشان میداده مشاهده شده است كه عبادت آنها از نظر قیام، ركوع، سجود و سایر اعمال تا اندازهای همانند نماز ادیان حقه الهی است. زردشتیان را پنج نماز است و سرودهای مذهبی كه در «خرده اوستا ویسنا» هست میتوان نوعی عبادت و نیایش تلقی كرد. صابیان نمازهای پنجگانه بجا میآورند. مینویسند: اعراب جاهلیت در برابر خانه كعبه برهنه حاضر میشدند و با صفیر و كفزدن اظهار عبادت میكردند احتمالاً نماز و نیایش كه در زمان حضرت ابراهیم بوده در طول قرون و اعصار به تدریج تحریف شده و به چنین حالتی درآمده است شاید به همین خاطر است كه خداوند نماز اعراب جاهلیت را با این منطق مورد سرزنش و عتاب قرار داده و ما كان صلاتهم عندالبیت الا مكاء و تصدیة فذوقواالعذاب بما كنتم تكفرون (14) از موارد فوق كه نمونه هایی از وجود نماز و ستایش در ادیان مختلف و در میان اقوام گوناگون به گونههای مختلف اجرا میشده چنین برمیآید كه نماز در اعماق تاریخ انسان ریشه دارد و در تمام دورهها و جوامع بشری به موازات خداشناسی امری است فطری و از نخستین تشكیلات جوامع و خلقت انسان به شمار میآید. در كتاب نمازشناسی حسن راشدی برای نماز 72 توصیف كوتاه و پرمغز ذكر شده است. برای نمونه چند مورد را ذیلاً یادآوری میكنم. 1- نماز برقراری ارتباط با الله است. 2- نماز سكوی اعتلا و عروج انسان است. 3- نماز پیام مكتب و ستون دین است. 4- نماز كلاس درس و كتاب هستی است. 5- نماز بانگ برپایی تعظیم ارزشها و تكریم انسانها است. 6- نماز ایجادكننده اخوت اسلامی است. 7- نماز تجدید پیمان با خداوند است. و هكذا... در كتاب سجده رمز خلاقیت عشق است: برای معالجه مرض اضطراب و پریشانی روح چنین آمده است: در روانشناسی بحثی به نام (كامونیتی سایكولوژی) یعنی روانشناسی در خدمت اجتماع مطرح است، در این قسمت از روانشناسی میگویند به دلیل روزافزون شدن بیماران روانی ما میتوانیم باتربیت افراد متخصص در زمینه تربیت و درمان بیماران روانی از این مرض جلوگیری كنیم و به خاطر ازدیاد اینگونه امراض نگرانكننده قرن حاضر را برخی از افراد قرن اضطراب نامیده است. لذا عدهای معتقدند كه با توجه به اسرار نماز و سجده میتوان طرز استفاده صحیح از ذكر نام خدا را در جامعه گسترش داد تا به موجب الا بذكرالله تطمئن القلوب جلوی بیماریهای روانی گرفته شود و اینكه این بیماری در بین نمازگزاران نیز كم و بیش روبه تزاید است. كارشناسان متخصص اسلامی اظهارنظر كردهاند كه ذكرالله به طرز صحیح شناخته و استفاده نشده است همانند داروی دكتر حاذقی كه برای مریض تجویز میشود اگر به طرز صحیحی مورد استفاده قرار گیرد ثمربخش والا حتی زیانآور هم خواهد بود نماز كه از بزرگترین ابزار مبارزه با تهاجم فرهنگی خصم درون و دشمن برون است و نوك تیز این سلاح در سجده است. جالب توجه اینكه كلمه سجده و مشتقات آن در قرآن مجید 92 مرتبه ذكر شده است و نام محمد كه اسم شریف پیغمبر بزرگوار اسلام است بر طبق حروف ابجدی هم عدد 92 میباشد كه با هم هماهنگی كامل دارد. نقش مذهب و مراسم مذهبی در برابر ناهنجاریهای اجتماع از آنجایی كه مذهب از سرچشمه لایزال خداوندی است و قوانین آن از طریق وحی به انبیاء كه راهنمایان راستین بشریتند ابلاغ گردیده همانند طبیعت در وجود انسانها مؤثر میباشد زیرا مذهب اگر به طرز صحیح از آن بهرهبرداری شود میتواند همانند پلیس درونی فردفرد انسانها را از انجام كارهای زشت بهطور جدی نگه دارد لذا با قاطعیت میتوان گفت كه مذهب برای جلوگیری از ناهنجاریها و تهاجمات فرهنگی درونی و برونی باید نقش اساسی داشته باشد زیرا به تجربه ثابت شده اجتماعی كه افراد آن پایبند مذهب و مراسم مذهبیاند نابسامانیها در آن اجتماع بهطور چشمگیر نسبت به جوامع دیگر كاهش پیدا میكند و این جریان دستاندركاران جهان را به حیرت انداخته زیرا در جوامع كنونی دستگاههای امنیتی هر كشور برای جلوگیری از زشتیها، نابسامانیها، ناهنجاریها و... علاوه بر اقدامات همه جانبه خود همواره از مراكز فرهنگی، دانشگاهی، خانوادگی و مراكز تربیتی و غیره استمداد جسته و آنها را به یاری خود میطلبند و در این میان نقش مذهب را در یاری رساندن به آنها از همه عوامل دیگر مؤثرتر میدانند زیرا دریافتهاند كه مذهب خود بخود بر اعمال و رفتار افراد اشراف دارد و از درون یكایك آنها را پاك نموده و در برابر زشتیها عكسالعمل نشان میدهند. بنا به نوشته برخی از دانشمندان اسلامشناس، نیایش یكی از اركان اساسی حیات جامعه، تمدن، فرهنگ، تحرك زندگی در اجتماع بشری است كه با منطق قرآن نیز هماهنگی دارد، نیایش در كالبد انسان بهطور فردی و اجتماعی روح تلاش، پیكار، عزت، حیات و هدف میدمد، میگویند هر ملتی كه با فرهنگ نیایش یكی از مهمترین عوامل بازدارنده افراد از انحراف و ناپاكی و زشتی و یكی از مثبتترین انگیزه گرایش به پاكی و طهارت روحی و جسمی، عدالتطلبی، آزادیخواهی، پیكار علیه جهل و جور و مبارزه با استبداد و استعمار داخلی و خارجی است و این یك حقیقتی است كه قابل انكار نمیباشد و نمونه بارز آن در انقلاب شكوهمند اسلامی ایران عملاً به وقوع پیوست. دكتر كارل در این مورد چنین مینویسد: آمار جنایتها نشان میدهد كه بهطور متوسط كسانی كه در جوامع بشری مجرم و جنایتكار شناخته شده انی كسانی هستند كه با نماز و نیایش رابطه ندارند و یا اینكه نسبت اصلی نیایش با فرد و اجتماع را نتوانسته اند درك كنند. بنابراین كسی كه با فلسفه اصلی نماز و نیایش آشنا باشد و رابطه راستین خود را با خداوند درك كند و حقوق افراد جامعه را رعایت نماید بنا به منطق قرآن ان الصلاة تنهی عن الفحشاء و المنكر (15) امكان ندارد راه خطا پیش گیرد و تعدی و تجاوز نماید. امروز بسیاری از متفكران و روانكاوان جان به نقش مثبت و سازنده نیایش و مذهب در پیشبرد وضع اجتماعی و فردی اعتراف دارند و بر این باورند كه نماز و نیایش و مراسم مذهبی آرامبخش روح و روان انسانها و پایانبخش اضطراب و دلگیریها است. نماز بنا به فرمایش امام صادق علیه السلام اصلب من الجبل است زیرا كوه با دینامیت منفجر میشود و صلابتش از بین میرود اما نماز و نمازگزار حقیقی خود آتشی و دینامیتی میشود و بر خرمن فحشاء و منكر میافتد و آن را نابود میكند. نماز در برابر ستمها، زورگوییها، غارتگریها، استعمارها،استثمارها، بالاخره تمام ناهنجاریها سندسكندری است كه رابطه اركانیكی آن با قدرت لایزال الهی توانایی پوشش جهان دارد زیرا در تمام ادیان و در میان كلیه اقوام وجود دارد و نمازگزار حقیقی با این رابطه خود با مركز هستی عملاً معضلات و ناهنجاریها را میزدایند، زیرا طبیعتی نماز و نیایش به گونهای است كه پیروان راستین خود را قهراً از زشتی دور نگه میدارد و بهترین ضامن اجرایی برای خودداری از پلیدیها است و با منطق قرآن نیز هماهنگی تام دارد. راز هم قرین بودن نماز با زكاة در اكثر آیات قرآنی ناگفته نماند به طوری كه قبلاً اشاره شده است كه حدود 150 آیه شریفه در قرآن كریم در مورد نماز صراحتاً وارد شده است و در اكثر آیات صلاة با كلمه زكاة آمده است الذین یقیمون الصلاة و یؤتون الزكاة وهم بالاخرة هم یوقنون (16) و اقیموالصلاة و آتو الزكاة و اركعوا مع الراكعین (17) و نظایر این آیات در قرآن كریم زیاد است. این هم قرین بودن به نظر فرهیختگان اسلامشناس در منطق قرآن بیانگر نكته بسیار مهمی است و آن اینكه هر دوی آنها جزء عبادات به شمار میآیند كه در انجام آنها تقرب شرط است بنابراین نماز دارای دو فراز تكاملی میباشد نخست رابطه نمازگزار با مبدأ لایزال الهی كه جنبه عبادی و انجام عمل بدنی را داراست و دیگر اینكه پرداخت زكات و انفاق در پرتو نماز بیانگر این است كه اصل انفاق و كمكرسانی به نیازمندان جامعه در فرهنگ نماز عالیترین فراز اجتماعی و مردمی است كه رابطه تنگاتنگ و ناگسستنی با اجتماع مسلمانان و نمازگزاران دارد زیرا نمازگزار علاوه بر انجام وظایف مذهبی و عبادی خویش در عرصه اجتماع نیز مسؤولیت و تعهداتی دارد زیرا در منطق قرآن و اسلام در جامعه اسلامی بیتوجهی به مردم و بیتفاوتی در رفع مشكلات همنوعان مطرود و مردود است. زیرا نماز و نیایش علاوه بر بعد معنوی و غیبی و جنبه عبادی برای حفظ اعتدال جامعه و اصلاح آن عامل مهمی بهشمار میرود و در مواقع بروز معضلات در جوامع مسلمانان آنها را برای رفع مشكلات به طور همه جانبه فرا میخواند و توجه نمازگزاران را حتی برای رفع مشكلات اقتصادی ترغیب و تشویق مینماید كه بخشی از اموال خالص خود را بهطور رایگان در اختیار نیازمندان جامعه قرار دهند و بدینوسیله از نظر اقتصاددانان هم تا اندازه ای تعادل بین افراد فقیر و ثروتمند بوجود میآید و نوعی انس و الفت بین آنها برقرار و تا اندازه قابل توجهی از كینه و عداوت كاسته میشود. نتیجه گیری با توجه به منطق قرآن كریم در مورد نماز و نیایش و اسرار نهان و آشكار آن و با در نظر گرفتن بعد معنوی و اجتماعی و ظاهری نماز و راز طهارت ظاهری و باطنی نمازگزار و آیات و اذكاری كه در نماز قرائت میشود و در واقع زمزمهای با مبدأ لایزال الهی و رابطه تنگاتنگ با آفرینش است و با الهام گرفتن از اصول و مبانی و ارزشهای والای انسانی نماز و نمازگزار حقیقی كه بر مبنای حق و حقیقت و اصول اسلامی برقرار است و با نگاهی به تأثیر و تأثر نماز در وجود و روح انسانها و با در نظر گرفتن اظهارات دانشمندان خودی و بیگانه در حكمت و نماز و تأثیر آن كه تكامل روح انسانی را در بر دارد میتواند چنین نتیجه گرفت، نماز با خلقت انسان شروع و شعار بزرگ همه ادیان بالاخص اسلام است و پیامبران الهی پیروان خود را به اقامه آن دعوت فرمودهاند و در آیات قرآنی همه انبیاء مانند ابراهیم، نوح، موسی، عیسی، اسماعیل و سایر پیامبران به اقامه نماز و ابلاغ آن به امتها مأموریت یافتهاند و در اثر برپایی آن بسیاری از مشكلات فردی و اجتماعی حل شده است مخصوصاً اگر طبقه روشن فكر و دانشجو بهسوی آن گرایش پیدا كنند و فلسفه وجودی آن را آنچنان كه هست درك نمایند مضافاً بر اینكه خودشان تكامل معنوی خواهند داشت بلكه راهنما و روشنگر جامعه و سایر طبقات نیز خواهند شد. در خاتمه توفیق همگان را در خدمت به اسلام و مسلمین و اقامه نماز واقعی كماهو حقه از خداوند تبارك و تعالی خواستارم. والسلام علیكم و رحمةالله و بركاته
 1) المؤمنون؛ آیه 1 الی 5 2) وسائل الشیعه؛ باب صلاه 3) كتاب نماز از دیدگاه قرآن؛ موسوی راد؛ ص 19 4) مائده؛ آیه 60 5) حجر؛ آیه 30 6) ابراهیم؛ آیه 41 7) مریم؛ آیه 55 و 56 8) هود؛ آیه78 9) طه؛ آیه 150 10) طه؛ آیه 133 11) لقمان؛ آیه 18 12) آل عمران؛ آیه 35 13) مریم؛ آیه 33 و 34 14) آل عمران؛ آیه 43 15) عنكبوت؛ آیه 44 16) نمل؛ آیه 4 17) بقره؛ آیه 41


نویسنده: یعسوب عباسی(به نقل از سایت شورای سیاستگذاری ائمه جمعه کشور)


طبقه بندی: حدیث بندگی، عطر نماز،
[ جمعه 29 اسفند 1393 ] [ 08:54 ب.ظ ] [ a p ]
درباره وبلاگ

حجاب و نماز دو گوهر گرانبها در وجود تمامی انسان هاست که حجاب را زینت زن و نماز نشان دهنده ایمان او معرفی می کنند و این دو در کنار هم سبب رضایت خداوند سبحان و موجب سعادت انسان هاست.
به همین سبب خداوند متعال و پیامبر مکرم اسلام حضرت محمد مصطفی(ص) و تمامی معصومین بزرگوارمان ، به انجام این دو فریضه بسیار امر فرموده اند و این وبلاگ بدین دلیل بانوی امروز نام گرفته است که، بانوی امروز در حریم حجاب و نماز، از هر نوع گزندی در امان خواهد بود....
بیمه ایران شهرکرد
آخرین مطالب
لیست آخرین مطالب